ប្រាសាទបន្ទាយសៀម


កាលពី​ខែ​ឧសភា​នេះ (២០១៨) ខ្ញុំបាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​ប្រាសាទ​មួយ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​សំបូរ​ (ត្រើយខាងលិច) នៃខេត្តក្រចេះ ជា​មួយ​នឹង​ក្រុម​ការងារ​ខេមរវិទ្យា​។ ប្រាសាទនេះអ្នកស្រុកហៅថា «ប្រាសាទបន្ទាយ​សៀម» ដែល​មាន​ទីតាំង​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ព្រៃឡង់​។ ពេល​ទៅដល់ក្រចេះ យើងត្រូវ​ឆ្លងដទៅ​ត្រើយ​ខាង​លិច​នៅកំពង់ចម្លងមុខភ្នំសម្បុក បន្ទាប់មកត្រូវ​ធ្វើ​ដំណើរ​តាម​បណ្ដោយ​ដង​ទន្លេឡើង​ទៅជើងរហូត​ដល់ភូមិ​មួយ​​​ ដែល​យើង​ត្រូវ​សម្រាក​មួយ​យប់ មុននឹង​ចេញ​ដំណើរ​ទៅ​ប្រាសាទ​នៅ​​ព្រលឹម​ថ្ងៃបន្ទាប់។ ខាង​ក្រោម​នេះ​ជា​កម្រងរូប​រួម​នៃ​​សភាព​ផ្លូវ​ទៅ​កាន់​ទីប្រាសាទ។

ស្លាយដ៍សូវ៍​នេះ​ត្រូវការ JavaScript។

ប្រាសាទបន្ទាយសៀម​ខូច​ខាត​ជា​ទម្ងន់ ពិបាក​ក្នុង​ការ​​កំណត់​ប្លង់​រួម​។ យ៉ាង​ណា​ក្ដីយើង​ប្រទះឃើញ​ផ្ដែរ​មួយ​ក្នុង​រចនា​បថ​កំពង់​ព្រះ​ដែល​នៅ​ល្អ និង​គល់​សសរ​ចំនួន​៣ ទំនង​ក្នុង​រចនា​បថ​ជា​មួយ​គ្នា (សសរពេជ្រ​ត្រូវ​គេលួច​ដោយ​កាត់​ជា​កំណាត់ សព្វថ្ងៃគេរក្សា​ទុក​នៅ​កន្លែង​ផ្សេង)។ ប្រាសាទប្រហែល​ជា​មាន​ប៉មចំនួន៣ ព្រោះ​ឃើញ​មាន​ទួល​ឥដ្ឋ​គ្រឹះថ្មបាយក្រៀម​ចំនួន៣ រត់ស្របគ្នាលើអ័ក្ស? (វង្វេងទិស មិនដឹងថាបែរ​មុខ​ទៅ​ណា​នោះទេ តែប្រហែលទំនង​ជា​ខាង​កើត)។

ផ្ដែរក្នុងរចនាបថកំពង់ព្រះ

ខាង​ក្រោម​នេះ​ជា​កម្រង​រូប​​រួម​នៃ​ទីតាំង​ប្រាសាទ អ្វី​ដែល​នៅ​សេសសល់​គឺកំពែង​ថ្មបាយ​ក្រៀម​ទាំង​៤ជ្រុងដែល​មាន​ខូច​ខាត​ខ្លះ ស៊ុមទ្វារ​មួយ​ចំនួនធ្វើ​ពី​ថ្មភក់ ក្នុង​នោះ​ស៊ុមទ្វារ​មួយ​​មាន​សិលាចារឹក​មួយ​បន្ទាត់ (មិនទាន់ចុះបញ្ជី និងសិក្សា?) និង​គំនរ​ឥដ្ឋ​ដែល​ជា​ស្លាក​ស្នាម​នៃ​ការ​ជីកកកាយ​ខុស​ច្បាប់។ ឥដ្ឋ​នៅ​ទីប្រាសាទ​នោះ​ក៏​មាន​ទំហំ​ធំដែរ ស្របគ្នាទៅនឹង​រចនាបថ​នៃ​ផ្ដែរ​ដែល​ជា​រចនាបថ​មុន​សម័យ​អង្គរ ពីព្រោះឥដ្ឋ​សម័យនោះ​មាន​ទំហំ​ធំ​ជាងឥដ្ឋ​នៅសម័យ​អង្គរ។

ស្លាយដ៍សូវ៍​នេះ​ត្រូវការ JavaScript។

អានអត្ថបទលម្អិតអំពើដំណើរទៅកាន់ប្រាសាទបន្ទាយសៀម​​៖ ខេមរវិទ្យា. ប្រាសាទបន្ទាយសៀម

Advertisements
បានផ្សាយ​ក្នុង អត្ថបទ ប្រវត្តិវិទ្យា, អត្ថបទ​ បុរាណ​វិទ្យា, អំពី​សិលាចារឹក​ខ្មែរ | បានដាក់ពាក្យ​គន្លឹះ , , , | បញ្ចេញមតិ

អំពីប្រតិមាព្រះគណេស​មួយ


ប្រតិមាព្រះគណេស, លេខ​បញ្ជី. 543, សារមន្ទីរសិល្បៈ និងប្រវត្តិសាស្ត្រ Rochefort

នៅ​សារមន្ទីរ​សិល្បៈ និង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ Rochefort នៅប្រទេស​បារាំង​ មាន​តាំង​ប្រតិមា​​ព្រះគណេស​មួយ។ រូប​នេះ​​បង្ហាញ​ឥទ្ធិពល​ឥណ្ឌា​ច្រើន ទំនង​រចនា​ឡើង​នៅ​មុន​សតវត្ស​ទី៨។ ប្រតិមានេះ​​ជា​ប្រតិមាព្រះគណេស​ដ៏​ចំណាស់​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រតិមាព្រះគណេស​ដែល​គេ​ឃើញ​នៅ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឯការ​រចនា​នោះ​ក៏​ប្លែក​ពី​គេដែរ។

ប្រតិមា ព្រះគណេស
វត្ថុធាតុ ថ្មភក់
ប្រភព ប្រាសាទបាក់បែក​មួយ​នៅ​ដីសណ្ដ​ទន្លេមេគង្គ (កម្ពុជាក្រោម)
ឆ្នាំ​រកឃើញ ១៨៨២
ទំហំ (កម្ពស់​, ទទឹង, កម្រាស់) ១៣០​x៥២,៥x៤០ ស.ម.
ទម្ងន់ ៣៦០ គ.ក​.

អត្ថបទដើម​៖ Alienor.org, statue-Gaṇeśa

បានផ្សាយ​ក្នុង អត្ថបទ​ បុរាណ​វិទ្យា | បានដាក់ពាក្យ​គន្លឹះ , , , | បញ្ចេញមតិ

អំពី​ករណីលួច​ចម្លាក់លើជញ្ជាំងនៅបន្ទាយឆ្មារ (១៩៩៩)


បក​ប្រែពី​អត្ថបទ​ដើម៖ BANH, Paul. G. Khmer artefacts return to Cambodia. in: Antiquity Volume 74 – Issue 286 – December 2000, p. 753

ពី​ថ្ងៃ​ទី០១ ដល់​ថ្ងៃ​ទី៣១ ខែ​មិនា​ ឆ្នាំ២០០០ សារមន្ទីរ​ជាតិ​បាងកក​ បាន​ប្រារព្ធ​ពិពណ៌​ពិសេស​មួយ​ក្រោម​ប្រធាន​បទ​ថា «វត្ថុ​សិល្បៈ​ខ្មែរ​ដែល​ប្រគល់​ជូន​ប្រទេស​កម្ពុជា​វិញ»។ រូប​មួយ​ចំនួន​ដែល​មាន​បង្ហាញ​នៅ​ខណៈ​នោះ​មាន​ដូច​ជា រូប​ចម្លាក់​ក្រឡោត​ទាប​លើ​ជញ្ជាំងដែល​ផ្គុំ​ឡើង​វិញ។ រូប​ទាំង​នេះ​មាន​ប្រភព​មក​ពី​ប្រាសាទ​បន្ទាយ​ឆ្មារ​ដែល​សង់​ឡើង​នៅ​សតវត្ស​ទី១២ ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​នៅ​ក្នុង​ឡាន​មួយ​នៅ​ក្នុង​ទឹក​ដី​ប្រទេស​ថៃ​កាល​ពី​ឆ្នាំ​ទៅ។ ប្រាសាទ​បន្ទាយ​ឆ្មារ​ស្ថិត​នៅ​ភាគ​ពាយ័ព្យ​ប្រទេស​កម្ពុជា ហើយ​ជា​ញឹកញយ​​បង្ហាញ​វត្ថ​មាន​ក្នុង​សៀវភៅ​នានាជា​សំណេរ ឬ​ជា​រូប​ភាព ដូច្នេះ​នាំ​ឱ្យ​គេ​ស្គាល់​ចម្លាក់​ក្រឡោត​ទាប​លើ​ជញ្ជាំង​ប្រាសាទ​នេះ​យ៉ាង​ច្បាស់។

វត្ថុ​សិល្បៈ​ខ្មែរ​ជា​គោល​ដៅ​នៃ​ការ​លួច​ប្លន់​ជីកគាស់​កកាយ​នៃ​ក្រុម​ឈ្មួញ​ទុច្ចរិត​យូរ​មក​ហើយ​ ដោយ​ពួក​ឈ្មួញ​ទាំង​នោះ​ជា​ធម្មតា​បញ្ជូន​វត្ថុ​សិល្បៈ​ទាំង​នោះ​ទៅ​​ហាង​លក់​វត្ថុ​បុរាណ និង​អ្នក​រក្សា​ទុក​វត្ថុសិល្បៈ​ឯកជននានា​នៅ​ប្រទេស​ថៃ មុន​នឹង​ចែកចាយ​បន្ត​​ទៅ​ទីតាំង​ដទៃ​ទៀត បើ​ទោះ​ជា​មាន​ការ​អនុម័ត​ច្បាប់​ស្ដី​ពី​ការ​ការពារ​បេតិកភណ្ឌ​វប្បធម៌​នៅ​ឆ្នាំ១៩៩០ នៅ​ប្រទេស​ថៃ​ក្ដី។ ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៣មក (ទល់នឹង​ឆ្នាំ២០០០) នាយកដ្ឋាន​វិចិត្រសិល្បៈ​ថៃ​បាន​​រក​ឃើញ​វត្ថុ​សិល្បៈ​ខ្មែរ​ចំនួន១២២ ដែល​ត្រូវ​បាន​លួច​ពី​ប្រទេស​កម្ពុជា ជា​ពិសេស​បំណែកទាំង១១៨​ផ្ទាំង​ដែល​គេ​លួច​ចេញ​ពី​ប្រាសាទ​បន្ទាយឆ្មារ រួម​មាន​ទាំង​ចម្លាក់​ក្រឡោត​ទាប​លើ​ជញ្ជាំង​ដែល​មាន​រូប​ព្រះ​លោកេសូរ​ដៃ៦ និង​​ដៃ​១០ និង​ជាពិសេស​សិលាចារឹក​មួយ​និយាយ​ពី​សង្គ្រាម​ខ្មែរនិង​ចាម​ក្នុង​រាជ្យ​ព្រះបាទ​ជ័យ​វម៌្ម​ទី៧។ រដ្ឋាភិបាល​​ថៃ​បាន​ប្រកាស​ថា ពួកគេ​នឹង​បញ្ជូន​មក​វិញ​នូវ​រាល់​វត្ថុ​ដែល​​បង្ហាញ​ក្នុង​ពិពណ៌នេះ​ រួម​ទាំង​ចម្លាក់​ធ្វើ​ពី​ថ្ម​ភក់​ ៤ដុំ​ទៀត មក​ប្រទេស​កម្ពុជា​វិញ បន្ទាប់​ពី​ពិពណ៌​នេះ​ចប់​សព្វគ្រប់​ ដើម្បី​បង្ហាញ «​កាយ​វិការ​ស្មោះត្រង់​​នៃ​មនុស្ស​ជាតិ​ក្នុង​នាម​ជា​ប្រទេស​ជិត​ខាង ដើម្បី​អភិរក្ស​បេតិកភណ្ឌ​វប្បធម៌​ដែល​ជា​ចំណុច​ស្នូល​នៃ​អារ្យធម៌​អាស៊ីអាគ្នេយ៍»។

ចម្លាក់ក្រឡោតទាប​លើ​ជញ្ជាំង​នៃ​ប្រាសាទ​បន្ទាយ​ឆ្មារ

អាន​បន្ថែម៖

បានផ្សាយ​ក្នុង អត្ថបទ ​តបចំពោះ​ការ​ស្វែង​រក, អត្ថបទ​ បុរាណ​វិទ្យា | បានដាក់ពាក្យ​គន្លឹះ , , , , , | បញ្ចេញមតិ

សៀវភៅ Cambodian Buddhism


សៀវភៅ​ Cambodian Buddhism: history and practice សរសេរ​ដោយ​លោក​ Ian Harris (២០០៥) ជាភាសា​អង់គ្លេស។ លោក​អ្នក​អាច​អាន​ការ​​​រិះគន់? (review) ដោយ​អ្នក​ស្រី Ashley Thompson សាស្ត្រាចារ្យ​ផ្នែក​វប្បធម៌​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ឯក​ទេស​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ដោយ​ចុច​​ ទី​នេះ​។ លោក​អ្នក​​អាច​ចុច​លើ​រូប​ដើម្បី​ទាញ​យក​សៀវភៅ។

សៀវភៅ​នេះ​ត្រូវ​បាន​បក​ប្រែ​ជា​ភាសា​ខ្មែរ​នៅ​ឆ្នាំ២០១០ ដោយ​ចែក​ចេញ​ជា​ពីរ​ភាគ​ បោះពុម្ព​ផ្សាយ​ដោយ​គ្រឹះស្ថាន​នគរវត្ត។ លោកអ្នកអាច​អាន​​ការ​ពិព័ណ៌នា​សង្ខេប​​អំពៅ​ស្នា​ដៃ​ប្រែ​ជា​ភាសា​ខ្មែរ​នៅ​លើ​ ទំព័រ​កាសែត​អន​ឡាញ​មួយ​នេះ

សូម​ឧទ្ទិស​ប្រកាស​នេះ​ជូន​ចំពោះ​វិញ្ញាណកន្ខ​អ្នក​និពន្ធ Ian Charles Harris (1952-2014)។

Cambodian Buddhism: history and practice

បានផ្សាយ​ក្នុង សៀវភៅ, សៀវភៅប្រវត្តិសាស្រ្ត, អត្ថបទ ប្រវត្តិវិទ្យា, អត្ថបទ វប្បធម៌ និង អរិយធម៌ | បានដាក់ពាក្យ​គន្លឹះ , , , , , , | បញ្ចេញមតិ

សៀវភៅ The Flaming Womb


សៀវភៅ The Flaming Womb: repositioning women in early modern Southeast Asia សរសេរ​ដោយ អ្នកស្រី Barbara Watson Andaya (២០០៦) ជាភាសាអង់គ្លេស។ សៀវភៅ​នេះ​ដាក់​ចំណង​ជើង​ទៅ​តាម​រឿង​ព្រេង​ជ្វា​មួយ​ដែល​ជា​បច្ច័យ​ដើម​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​ការ​សិក្សា​នេះ​ឡើង។ អ្នកនិពន្ធ​ព្យាយាម​ស្វែង​យល់​ពី​តួនាទី និង​គំនិត​​ស្ត្រី​​នៅ​ដើម​សម័យ​ទំនើប (គ.ស. ១៥០០-១៨០០)។ សូម​ចុច​លើ​រូប​ដើម្បី​ទាញ​យក​សៀវភៅ។

The Flaming Womb: repositioning women in early modern Southeast Asia

បានផ្សាយ​ក្នុង សៀវភៅ, អត្ថបទ វប្បធម៌ និង អរិយធម៌ | បានដាក់ពាក្យ​គន្លឹះ , , , , , | បញ្ចេញមតិ