ឍាមរា បក្សីអាថ៌កំបាំង!


រឿង «ឍាមរា» នេះមិនមែនជា​រឿងថ្មីទេ។ មនុស្សមួយភាគធំដែលមាន​អាយុ​ខ្ទង់​ក្រោម​៤០​ឆ្នាំ​ប្រាកដ​ជា​ធ្លាប់ឃើញ ហើយ​ឆ្ងល់​ថា សត្វ​ហ្នឹង​រូប​រាងអញ្ចឹង​មែនឬយ៉ាងណា? តើ​វា​រស់​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​ឬអត់? ឬក៏វាដាច់​ពូជា​ហើយ? ឯ​អ្នក​ដែល​កើត​មុន​ជំនាន់​ខ្មែរ​ក្រហម​ លើក​លែង​តែ​អ្នក​ដែល​ឧស្សាហ៍បើក​វចនានុក្រម​ប្រហែល​មិនដែល​ឃើញ​ពាក្យ​នេះ​ផង។ អត្ថបទ​អត់ «អាកាដេមិច» មួយ​នេះ ខ្ញុំនឹងព្យាយាម​បកស្រាយ​អំពី «ឍាមរា» តាមបែប​ «ប្រធាន​និយម» (subjective) ព្រោះវាជា​ការ​យល់​ឃើញ​របស់​ខ្ញុំ (បញ្ជាក់​ អ្នកអានអាច​មិន​យល់​ស្រប​បាន មិនបង្ខំទេ)! 😝

រូប​សត្វ​ «ឍាមរា» ដំបូង​បំផុត​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​គឺ​រូប​​មួយ​នៅ​ខាង​ឆ្វេង​ដៃ​នេះ​ឯង។ កាល​នោះ (ប្រហែល​ជា​ជាង២០​ឆ្នាំ​មុន) នរណាទៅ​ដឹង​ថាវាមិនមែន! ជឿទាំង​ស្រុង​ថាហ្នឹងគឺរូប «ឍាមរា» តែ​ក្រោយ​មក​ ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​អាន​អត្ថបទអំពី​សត្វ​ដែល​ដាច់​ពូជ​ ក៏​ប្រទះ​ឃើញ​បក្សី​មួយ​ប្រភេទឈ្មោះ «Dodo» កំណើត​នៅ​កោះ Mauritius ដែល​អ្នកស្រាវជ្រាវគេ​បាន​សិក្សា​លម្អិតទៅ​លើ​រូប​គំនូរ​ដំបូង​ៗ និង​គ្រោង​ឆ្អឹង​ដែល​គេផ្គុំ​ឡើង​វិញ​ផង (សូម​មើល​រូប​ខាង​ក្រោម)។ កំណត់ត្រា​ដំបូង​ៗ​អំពី​សត្វ​នេះ​លេច​ឡើង​នៅ​ឆ្នាំ​១៥៩៨ ដោយ​ពួកនាវិក ហើយប្រមាណមួយសតវត្សរ៍​ក្រោយ​មក​ សត្វ​នេះ​ក៏​ដាច់​ពូជ​អស់​ទៅ​ដោយ​សារ​វា​ជា​សត្វ​ស្លូត មិនចេះហោះ ហើយ​ក្លាយ​ជា​ចំណី​នៃពួកនាវិក និង​ប្រភេទសត្វ​ «នាំចូល​» ផ្សេងៗទៀតនៅទីកោះនោះ។ មិន​ដឹង​មូលហេតុអ្វី​ដែល​អ្នក​បោះពុម្ព​សៀវភៅ​សម្រាប់កុមារ និងអ្នក​បោះពុម្ព​តារាងអក្សរ​ខ្មែរ​ជ្រើស​រើស​ពាក្យ «ឍាមរា» នេះមក​តំណាងអក្សរ «ឍ» ហើយយក​រូប​សត្វ Dodo មកថាជា «ឍាមរា» នាំ​ឱ្យ​វឹង​ស៊ុង។ អូ៎! ចង់ថែម​រឿង​នេះ​មួយ ឃើញ​នៅហ្វេសប៊ុក មាន​អ្នកបកស្រាយ​អំពីសត្វ Dodo ហើយនិយាយថាខ្មែរហៅសត្វ​ហ្នឹងថា «ឍាមរា»។ ការ​បកស្រាយ​នោះ ជាការយល់ច្រឡំ​ដោយ​សារ​មើល​រូប​នៅ​ក្នុង​តារាង​នោះហើយ​យល់​ថា «ឍាមរា» គឺមានរូបបែប​នោះ​ឯង។ ខ្ញុំមិន​យល់​ស្រប​នឹង​ការបក​ស្រាយ​នោះ​​ដោយ៣ប្រការ៖ ក្នុង​ភាសា​ខ្មែរ​មិនដែល​មាន​ពាក្យផ្ដើម​ដោយ​អក្សរ​ «ឍ» នេះទេ (សូមអានទៅក្រោម)១ ខ្មែរ​មិនដែលស្គាល់កោះ (Mauritius) ហ្នឹងទេ២ គេមិនដែលប្រទះឃើញសត្វនេះនៅទីណា​ក្រៅពីទីកោះនោះឡើយតាមរយៈភស្តុតាងសំណល់ឆ្អឹង និងកំណត់ត្រានានាដែលមាន៣។

សត្វដូដូ

ត្រឹម​យក​រូប​សត្វ Dodo មួយ​មក​តំណាង​សត្វ «ឍាមរា» មិនគ្រប់គ្រាន់ អ្នកបោះពុម្ពតារាងអក្សរ​ខ្មែរក្រោយ​ៗ បែរជា​បែក​គំនិត​យក​រូប​ បក្សីអម្បូរ Cormorant (ខ្មែរ​ថា ក្អែក​ទឹក?) មកតំណាង «ឍាមរា» ម្ដង។ សូមបញ្ជាក់បន្តិចដែរថា បក្សីប្រភេទនេះអ្នកនេសាទនៅប្រទេសចិន ជប៉ុនជាដើម ធ្លាប់យកពួកវាមកប្រើឱ្យជួយនេសាទ (អាចមើលវីដេអូនៅចុងបំផុត)។ ដោយ​សារ​តែ​រូប​នេះ​ហើយ ទើប​មាន​ដល់​អ្នក​ផុស្ត៍​ (post) តាមហ្វេសប៊ុកថា «ទើបតែ​ឃើញឍាមរា» អីអញ្ចឹងជាដើម។

ប្រសិនបើ​ខ្ញុំ​បដិសេធរូបតំណាង​ដ៏ «ពេញនិយម​» ទាំង២​នេះហើយ តើ​ខ្ញុំ​មាន​រូប​អ្វី​យក​មក​ជំនួស​ទេ? ចម្លើយ​គឺ​ ខ្ញុំគ្មានទេ តែខ្ញុំ​មានតែ​យក​វចនានុក្រម​ខ្មែរ​មក​ធ្វើ​ជា «ឍាល» (ប្រែ​ថា ខែល) រង! វចនានុក្រម​ឱ្យ​និយមន័យ​ច្បាស់ហើយថាជា «ក្ងាន, ហង្ស»។ ដូច្នេះ​ប្រសិន​បើអ្នក​ទាំងអស់​គ្នាដែល​បាន​អាន​អត្ថបទ​នេះ​យល់​ស្រប​តាម​វចនានុក្រម​ (បញ្ជាក់ ខ្ញុំ​អត់មាន​​យក​វចនានុក្រម​មក​គម្រាម​ថា​ត្រូវ​តែ​ធ្វើ​តាម​នោះ​ទេ ពីព្រោះ​ពេល​ខ្លះ​ខ្ញុំ​ក៏​មិនស្រប​តាម​វចនានុក្រម​ដែរ) គួរ​តែ​គិត​ថា «ឍាម​រា» ហ្នឹង​ដូច​ «ក្ងាន» ឬ «ហង្ស​» ទៅ តែ​បញ្ហា​គឺ «ហង្ស​» ហ្នឹង​តែ​ម្ដង ព្រោះក៏​មិន​ដែល​ឃើញ​ដែរ បើមើល​តាម​គំនូរ​ ឬ​ចម្លាក់ គេ​បែរ​ជាពន្យល់ថាជាសត្វនៅឋានសួគ៌​ឯណោះ។ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ «ហង្ស» (ពាក្យកម្ចីសំស្ក្រឹត) បើបើក​វចនានុក្រម​ៗ (ទំព័រ.១៥០៥) ឱ្យ​ន័យថាជា៖ ក្ងានព្រៃ។ ប្រសិនបើ​យើង​មើល​រូប​គំនូរ​នៅឥណ្ឌា (ដែលជាម្ចាស់ពាក្យ ហង្ស) គឺគេគូរជារូបសត្វស្រដៀង​សត្វក្ងាន ឬ flamingo ផង​ក៏ថា​បាន (ខ្ញុំ​មិន​ហ៊ាន​ថាឱ្យ​១០០% នោះទេ តែសុំពិនិត្យរូបខាងក្រោម​ចុះ) ដែលជាជំនិះនៃព្រះព្រហ្ម និងនាងសរស្វរតី ជាមហេសី។

សរុបសេចក្ដីបែប​អត្តនោម័ត យើងបាន៖ ឍាមរា = ក្ងាន = ហង្ស = ក្ងានព្រៃ។

ចំពោះរូបពីរ​សន្លឹក​ចុងក្រោយនេះ​បង្ហាញពី​ពាក្យ​ទាំង​អស់​ដែល​ផ្ដើម​ឡើង​ដោយ​អក្សរ​ «ឍ» ដែល​វចនានុក្រម​ (ទំព័រ.៣២៧) បញ្ជាក់ថា៖ «ក្នុង​ភាសា​ខ្មែរមិនមានប្រើ​សោះឡើយ តែ​ក្នុង​ទី​នេះ​យើង​យក​ភាសា​​សំស្ក្រឹត​៤​ពាក្យ​​មក​​រៀបរៀង […] កុំឱ្យ​ទទេសោះ» និងពាក្យ «ឍាលិន» (ស្រង់​ពីតារាង​អក្សរ​បោះពុម្ព​ដោយ​ រៃយំ) ដែលប្រែថា៖ «អ្នក​កាន់ខែល» ដែល​យើងប្រហែល​ជា​អាច​យក​មកប្រើ​ជា​តំណាងជំនួសពាក្យ «ឍាមរា» ដែលមិនមានរូបតំណាងឱ្យច្បាស់លាស់។

តារាង​អក្សរ​បោះពុម្ព​ដោយ​រៃយំ (រូបភាពពី ល. ព្រាប​ ចាន់ម៉ារ៉ា)៖

វីដេអូអំពីការនេសាទត្រីដោយប្រើបក្សី Cormorant៖

អត្ថបទដែលទាក់ទង៖

About តា ម៉ាប់

ខ្ញុំគ្រាន់តែចង់ដើរលេង! I live and I travel!
This entry was posted in ពត៌​មាន​ប្លែក​ៗ ផ្សាយ​យូរៗ​ម្តង, អត្ថបទ ​តបចំពោះ​ការ​ស្វែង​រក, អត្ថបទ រិះគន់​ស្ថាបនា, អាណាចក្រ​សត្វ​នៅ​លើ​លោក and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

សាសង

Fill in your details below or click an icon to log in:

ឡូហ្កូ WordPress.com

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី WordPress.com របស់​អ្នក​។ Log Out /  ផ្លាស់ប្តូរ )

រូប Twitter

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Twitter របស់​អ្នក​។ Log Out /  ផ្លាស់ប្តូរ )

រូបថត Facebook

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Facebook របស់​អ្នក​។ Log Out /  ផ្លាស់ប្តូរ )

កំពុង​ភ្ជាប់​ទៅ​កាន់ %s