លោក Michael Vickery (1931-2017)


An undated portrait of Michael Theodore Vickery (1931-2017),
source: Mimi Saeju (the deceased’s foster daughter)

ខ្ញុំ​ស្គាល់​ឈ្មោះ​ លោកគ្រូ មៃឃើល វីកឃើរី ជា​លើក​ដំបូង​នៅ​ចុង​ឆ្នាំ២០០៩។ កាល​នោះ​ខ្ញុំ​រៀន​ឆ្នាំ​ទី១ នៅវិទ្យាស្ថាន​ភាសាបរទេស មុខវិជ្ជា​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​ បង្រៀន​​ដោយ​ លោកគ្រូ វង់ សុធារ៉ា។ ចាប់ពីពេលនោះមក ខ្ញុំតែងតែតាម​ដាន​អត្ថបទ​នានា​ និង​អាន​​សៀវភៅ​​មេរៀន​ដែល​បក​ប្រែ​ជា​ភាសា​ខ្មែរ​ ដោយ​អតីត​និស្សិត​មហាវិទ្យាល័យបុរាណវិទ្យា។ មេរៀន​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​របស់គាត់ ខុស​ប្លែក​ពី​មេរៀន​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​ដែល​យើង​ស្គាល់​ជា​ទូទៅ ដោយ​មាន​ការ​វិភាគ​ស៊ី​ជម្រៅ មិនមែន​គ្រាន់តែ​ជា​បញ្ជី​ព្រះនាម​ស្ដេច​តែប៉ុណ្ណោះទេ​។ ខ្ញុំ​អាច​និយាយ​បាន​ថា សិស្ស​​និស្សិត​ខ្មែរ​ដែល​រៀន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរភាគច្រើនអានតែសៀវភៅ​ លោក ត្រឹង ងារ ដូច្នេះ​​សង្ឃឹម​ថាទាំងសិស្ស​និស្សិត ក៏ដូចជា​សាធារណៈជន​ ស្វែង​រក​អាន​​សៀវភៅ​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​ខ្មែរ​ដែល​សរសេរ​ដោយ​ លោកគ្រូ វីឃើរី បន្ថែមទៀត​។ សៀវភៅ​​មេរៀន​​បក​ប្រែ​ជា​ភាសា​ខ្មែរ​​ ដែល​បង្រៀន​នៅ​មហាវិទ្យាល័យ​បុរាណវិទ្យានោះ មាន​គេ​កូពីដាក់​លក់​ពាស​ពេញ​បណ្ណាគារ​នៅ​ក្រុង​ភ្នំពេញ។​ រឿងសោក​ស្ដាយ​បំផុត​មួយ​ក្នុងជីវិត​ខ្ញុំ គឺ​ខ្ញុំ​មិន​ដែល​បាន​ជួប​គាត់​សូម្បី​តែ​ម្ដង។​

ខាង​ក្រោម​នេះ​ ជា​កាលប្ប​ប្រវត្តិ​​ជីវិត​ លោក ម៉ៃឃើល ថេអូដរ៍ វីកឃើរី៖

  • ថ្ងៃទី០១ មេសា ១៩៣១៖ ចាប់កំណើតនៅ ប៊ៀល្លីង ម៉ុនតាណា សហរដ្ឋ​អាមេរិច
  • ឆ្នាំ១៩៥២​៖ ទទួល​សញ្ញបត្រ​បរិញ្ញ​បត្រ​សិក្សា​រូស្ស៊ី ពី​សាកលវិទ្យាល័យវ៉ាស៊ីងតោន សហរដ្ឋ​អាមេរិច
  • ឆ្នាំ១៩៥៣ ដល់១៩៥៥៖ ទទួល​អាហារូបករណ៍ហ៊្វុលប្រាយត៍ ទៅបង្រៀន​នៅ​ប្រទេសហ្វាំងឡង់
  • ឆ្នាំ១៩៥៦ ដល់១៩៥៨៖ ជា​ទាហាន​សហរដ្ឋអាមេរិច​ ប្រចាំការ​នៅ​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់ខាងលិច
  • ឆ្នាំ១៩៥៨ ដល់១៩៦០៖ បង្រៀន​ភាសា​អង់គ្លេស​ នៅអ៊ីស្តង់ប៊ុល ប្រទេសតួរគី
  • ឆ្នាំ១៩៦០ ដល់១៩៦៤៖ បង្រៀន​ភាសា​អង់គ្លេស​ នៅកំពង់ធំ បាត់ដំបង? ប្រទេសកម្ពុជា
  • ឆ្នាំ១៩៦៥ ដល់១៩៦៧៖ បង្រៀន​ភាសា​អង់គ្លេស​ នៅប្រទេសឡាវ
  • ឆ្នាំ១៩៧០ ដល់១៩៧២៖ ធ្វើការ​ស្រាវជ្រាវ​ថ្នាក់​បណ្ឌិត ​នៅប្រទេសកម្ពុជា និងថៃ
  • ឆ្នាំ១៩៧៣ ដល់១៩៧៩៖ បង្រៀន​មុខវិជ្ជា​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ ​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ​សាំង្ស៍ ម៉ាឡេសៀ ប៉េណាំង ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី
  • ​ឆ្នាំ១៩៧៧៖ ការពារ​ដោយ​ជោគជ័យ​និក្ខេបបទ​ថ្នាក់បណ្ឌិត​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​​ ក្រោម​ចំណង​ជើង​ថា «ប្រទេសកម្ពុជាក្រោយអង្គរ៖ ភ័ស្តុតាង​ពង្សាវតារ​​ពីសតវត្ស​ទី១៤ ដល់ទី១៦» នៅសាកល​វិទ្យាល័យ​យ៉េល សហរដ្ឋ​អាមេរិច
  • ឆ្នាំ១៩៧៩ ដល់១៩៨២៖ អ្នកស្រាវជ្រាវ​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ នៅសាកលវិទ្យាល័យជាតិអូស្ត្រាលី
  • ឆ្នាំ១៩៨២ ដល់១៩៨៨៖ អ្នកស្រាវជ្រាវ​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ នៅសាកលវិទ្យាល័យអាដឺឡែត ប្រទេស​អូស្ត្រាលី
  • ឆ្នាំ១៩៨៨ ដល់១៩៩៨៖ សាស្ត្រាចារ្យ​ជាន់​ខ្ពស់​​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ ​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ​សាំង្ស៍ ម៉ាឡេសៀ ប៉េណាំង ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី
  • ឆ្នាំ១៩៩៨ ដល់២០០២៖ សាស្ត្រាចារ្យ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​កម្ពុជា នៅ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​វិចត្រ​សិល្បៈ ភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា
  • ឆ្នាំ២០០២ ដល់២០០៨៖ អ្នកស្រាវជ្រាវ​ឯករាជ្យ មូលដ្ឋាននៅឈៀងហ្មៃ ប្រទេសថៃ
  • ឆ្នាំ២០០៩ ដល់២០១១៖ សាស្ត្រាចារ្យទស្សនកិច្ច​ នៅសាកលវិទ្យាល័យស៊ីដនី ប្រទេស​អូស្ត្រាលី​
  • ថ្ងៃ២៩ ខែមិថុនា ២០១៧​៖ ទទួល​មរណភាព​នៅ​ខេត្ត​បាត់ដំបង ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងជន្មាយុ ៨៦ឆ្នាំ

ស្នា​ដៃ​​​ស្រាវជ្រាវ​របស់​លោក​​មាន​ជា​សៀវភៅ ជា​អត្ថបទក្នុង​ព្រឹត្តិប័ត្រ​​នានា​ ខ្ញុំ​សូម​ណែ​នាំ​ស្នា​ដៃ​ធំៗ​៖

  • និក្ខេបបទ​បណ្ឌិត៖ Cambodia After Angkor: The Chronicular Evidence for the Fourteenth to Sixteenth Centuries, Yale University, Ph.D., December 1977. Ann Arbor: University of Michigan, University Microfilms
  • សៀវភៅ Kampuchea, Politics, Economics and Society, Frances Pinter (Publishers), London, Lynne Rienner Publishers, Inc., Boulder, 1986.
  • សៀវភៅ Society, Economics and Politics in Pre-Angkor Cambodia: The 7th-8th Centuries. Tokyo, The Centre for East Asian Cultural Studies for Unesco, The Toyo Bunko, 1998.
  • សៀវភៅCambodia 1975-1982, Boston, South End Press; Sydney, George Allen & Unwin, 1984; second edition, Chiang Mai, Silkworm Books, 1999.
  • សៀវភៅCambodia: A Political Survey. Phnom Penh, Funan Press, 2007

សូមចូលទៅកាន់វេបសាយ michaelvickery.org ដើម្បីអាន ឬក៏ទាញយកសៀវភៅ អត្ថបទ​ប្រមូលផ្ដុំ អត្ថបទ​ជា​ជំពូកក្នុងសៀវភៅ ព្រឹត្តប័ត្រនានា។

អត្ថបទ​​មួយចំនួន​អំពីមរណភាព​របស់​លោក៖

អត្ថបទ​មួយចំនួនទៀតអំពីលោក ឬ​អំពី​​​ស្នាដៃលោក៖

សូមឧទ្ទិស​អត្ថបទមួយនេះជូនចំពោះវិញ្ញាណក្ខន្ធ​ លោកគ្រូ មៃឃើល វីកឃើរី

Advertisements
បានផ្សាយ​ក្នុង បុគ្គល​ដែល​យើង​គួរ​តែ​ស្គាល់, អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ - អ្នកបុរាណវិទ្យា | បានដាក់ពាក្យ​គន្លឹះ , , , | 2 មតិ

ពិធីឆ្លងវ័យ


គ្រប់​មនុស្ស​ទាំង​អស់​ក្នុង​លោក​មាន​វ័យ​ពីរ មួយ​គឺ​វ័យ​ធម្មជាតិ​ដែល​មក​តាម​លំដាប់​ កើត​ ចាស់​ ឈឺ​ ស្លាប់ (អាច​ឈឺមុនចាស់​ក៏មាន​ឥឡូវ) ឯ​មួយ​ទៀត​គឺ​វ័យ​ដែល​មនុស្ស​កំណត់​តាម​ពិធី​​ ដែល​ជា​កិច្ច​ដែល​ត្រូវ​ធ្វើ​ដើម្បី​កំណត់​ថា បុគ្គល​នេះ​បាន​ឆ្លង​ពី​វ័យ​មួយ​ទៅ​វ័យ​មួយ​ទៀត​ហើយ ឧទាហរណ៍៖ កាល​ពីមុន​ មនុស្ស​ស្រី​ទាល់​តែ​ចូល​​ហើយ​ចេញពី​ម្លប់​វិញ​ ទើប​អាច​រៀប​ការ​បាន។ តែបច្ចុប្បន្ន​នេះ បរិបទ​នៃ​ការ​រស់​នៅ​ប្រួល​ប្រែ​ ពិធី​ខ្លះ​ក៏​ត្រូវ​កាត់​ចោល​ ឬ​បន្ថយ​ឲ្យ​នៅ​ខ្លី​ជាង​មុន​ដោយ​កត្តា​ផ្សេងៗ។

Les rites de passages (1909)

អ្នក​ដែល​បាន​ត្រួស​ត្រាយ​សិក្សា​​អំពី​ពិធី​​នេះ​តាម​បែប​វិទ្យាសាស្ត្រ​គឺ​លោក Arnold van Gennep (1873-1957) ជា​អ្នក​សិក្សា​ជនជាតិ​បារាំង។ លោក​បាន​សរសេរ​សៀវភៅ​មួយ​ក្បាល​ឲ្យ​ចំណង​ជើង​ថា Les rites de passages (1909) ដែល​ជា​ស្នា​ដៃ​ដំបូង​បំផុត​អំពីពិធី​នេះ។ លោក​រក​ឃើញ​ថា​ ពិធី​ឆ្លង​វ័យ​គ្រប់​ជាតិ​សាសន៍​លើ​លោក​ចែក​ចេញ​ជា​ ៣​ដំណាក់​កាល៖

  • ដំណាក់កាល​ទី១៖ ដំណាក់​កាល​នេះ​មាន​រៀប​ពិធី​ធំ​ដុំ​ជាង​ដំណាក់​កាល​២​បន្ទាប់​ គឺ​គេ​ធ្វើ​ឲ្យសាមី​ខ្លួន​​ដែល​​ត្រៀម​ឆ្លង​វ័យ​នេះ​ទៅ​ជា​មនុស្ស​ពិសិដ្ឋ​មួយ​រយៈ​។ វា​ក៏​តំណាង​ដល់​ការ​ស្លាប់​ជា​និមិត្ត​រូប​ដែរ បាន​ន័យ​សាមី​ខ្លួន​​ក្នុង​វ័យ​នេះ​ស្លាប់​បាត់​ហើយ និង​កើត​ជា​សាមី​ខ្លួន​ក្នុង​វ័យ​មួយ​ថ្មី​ទៀត។​
  • ដំណាក់កាល​ទី២៖ ដំណាក់​កាល​នេះ​​មិន​មានពិធី​អ្វី​ទេ តែ​សាមី​ខ្លួន​ត្រូវ​បាន​គេ​ផាត់​ចោល ឬ​គេ​ទុក​ចោល​ឲ្យ​នៅ​តែ​ឯង​។ ក្នុងពេល​នេះ សាមីខ្លួន​ហាក់​ដូច​ជា​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​គភ៌​អញ្ចឹង គឺ​រង់​ចាំ​កើត​ជា​ថ្មី។
  • ដំណាក់​កាល​ទី៣៖ ដំណាក់​កាល​ចុង​ក្រោយ​នេះ សាមី​ខ្លួន​​ក្លាយ​ជា​មនុស្ស​ធម្មតាវិញ ក៏​ប៉ុន្តែ​ជា​មនុស្ស​ថ្មី​ដោយ​​ចាប់​កំណើត​​​ជា​និមិត្ត​រូប​មកវិញ។

ដំណើរ​ជីវិត​មនុស្ស​ខ្មែរ​មើល​តាម​ពិធី​ឆ្លង​វ័យ

នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​ ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​​នៃ​ស្ថាប័ន​ស្រាវជ្រាវ យសោធរ បាន​ធ្វើ​ការ​សិក្សា​យ៉ាង​ស៊ី​ជម្រៅ​មួយ​អំពី​ពិធី​ឆ្លង​វ័យ​នៅ​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ។ សៀវភៅ​នោះ​មាន​​​ដូច​បង្ហាញ​នៅ​ខាង​ស្ដាំ​ដៃ។ រូប​នេះ​ជា​កំណែទី​២ ដែល​មាន​ក្រប​ពណ៌​ប្រផេះ។ កំណែ​ទី១ មាន​ក្រប​ពណ៌​បៃតង និង​រូប​ផ្សេង​ពីនេះ។ ចំពោះ​លោកអ្នក​ដែល​ចង់​​ជ្រៀប​ច្បាប់​អំពី​ពិធី​ឆ្លង​វ័យ​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ សូម​រក​អាន និង​ជាវ​សៀវភៅ​នេះ។ សៀវភៅ​​អាច​រក​ទិញ​​បាន​នៅ​តាម​បណ្ណាគារនានា អតីត​រៃ​យំ (សព្វ​ថ្ងៃ​ជា​ហាង​លក់​វត្ថុ​សិល្បៈ) ឬ​ក៏​អាច​រក​ជាវ​​បាន​ដោយ​ផ្ទាល់​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​វិចិត្រ​សិល្បៈ។

បានផ្សាយ​ក្នុង សៀវភៅ, សៀវភៅជាភាសាខ្មែរ, អត្ថបទ វប្បធម៌ និង អរិយធម៌ | បានដាក់ពាក្យ​គន្លឹះ , , , , | បញ្ចេញមតិ

សៀវភៅ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​(១៩៧៥-១៧៧៩)


សៀវភៅ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​(១៩៧៥-១៧៧៩) ​សរសេរ​ដោយ លោក​ ឌី​ ខាំ​បូលី (២០០៧) ​ស្ថិត​ក្រោម​គម្រោង​អប់រំ​ពី​ការ​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពុជា​។ សូម​ចុច​លើ​រូប​ដើម្បី​​ចូល​ទៅ​កាន់​បណ្ណាសារ​អេឡិច​ត្រូនិច​​នៃ​សៀវភៅ​នេះ​ដែល​មាន​ជា​ ៦​ភាសា។

លោក​អ្នក​អាច​ចូល​ទៅ​កាន់​​បណ្ណាសារ​អេឡិចត្រូ​និច​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពជាដើម្បី​អាន​ ឬ​ក៏​ទាញ​យក​ ទស្សនាវដ្តី​ស្វែង​រក​ការ​ពិត

ក្រៅ​ពី​នេះ​លោកអ្នក​ក៏​អាច​ទាញ​យក​​កម្មវិធី​ទូរស័ព្ទ​​អំពី ប្រវត្តិសាស្ត្រ​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ ផលិត​ដោយ មជ្ឈមណ្ឌលធនធាន​​សោតទស្សន៍​បុប្ផាណា នៅ​លើ​ ហ្គកហ្គល​ផ្លេយ៍ស្តរ៍។

សូម​ឧទ្ទិស​ប្រកាស​នេះ​ជូន​ដល់​វិញ្ញាណ​ក្ខន្ធ​​ជន​រង​គ្រោះ​ដែល​បាត់​បង់​ជីវីត​ និង​បាត់​បង់​​សមាជិក​ជា​ទី​ស្រលាញ់​ក្នុង​របប​នេះ។ សូមអ្នក​នយោបាយ​កុំ​យក​ថ្ងៃ​ដួល​រលំ​នៃ​របប​នេះ​ធ្វើ​ជា​ឈ្នាន់​នយោបាយ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ

បានផ្សាយ​ក្នុង សៀវភៅ, សៀវភៅជាភាសាខ្មែរ, សៀវភៅប្រវត្តិសាស្រ្ត | បានដាក់ពាក្យ​គន្លឹះ , , , , | 4 មតិ

Childhood Games


ក្នុង​ភាសា​អង់គ្លេស​គេ​មាន​ពាក្យ​មួយ​ឃ្លា​ថា Old habits die hard ខ្ញុំគិតថា​ អ្នកទាំង​អស់​គ្នា​យល់​​ថា​វា​មានន័យ​ដូច​ម្ដេច។ អាទិត្យ​នេះ​ និង​អាទិត្យ​មុន​ ខ្ញុំ​នៅផ្ទះ​រហូត​ព្រោះ​ជា​វិស្សមកាល​​​ចុង​ឆ្នាំ បុណ្យ​ណូអែល និង​បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​សាកល​ផង។ សិស្ស​ទាំង​អស់​ឈប់​បាន​២​អាទិត្យ សិស្ស​គេ​ដទៃ​ដើរ​លេង​ទៅ​ណេះ​នៅ​ណោះ ឯ​សិស្ស​ខ្ញុំ​នេះ​នៅ​ផ្ទះ តែ​កាន់សៀវភៅ​តិច​ជាង​កាន់​សៀវភៅ​មុខ និង​កុំ​ព្យូទ័រ។

ម៉ាស៊ីនហ្គេមទី១និងចុង​ក្រោយ​របស់​ខ្ញុំ

ដល់អញ្ចឹង​ទៅ ខ្ញុំចេះ​តែ​ជ្រាវ​នេះ​ជ្រាវនោះ គាស់​កកាយ​អនុស្សាវរីយ៍​វ័យ​កុមារ​របស់​ខ្ញុំ។ កាល​នៅ​បឋម​ ខ្ញុំ​ជា​ក្មេង​រៀនពូកែនៅក្នុង​ថ្នាក់ តែប្រឡង​សិស្ស​ពូកែ​ប្រចាំ​សាលា​មិន​ដែល​​ចេះ​ជាប់​លេខ​នឹង​គេ ហាហាហា។ ខ្ញុំ​ចាំ​ថា​ខ្ញុំ​ស្គាល់​ម៉ាស៊ីន​ហ្គេម​ដំបូង​កាល​រៀន​ថ្នាក់ទី៥ នៅ​ឆ្នាំ២០០០ ហើយ​ចាប់​ពីពេល​នោះមក​ខ្ញុំ​ចាប់​ផ្ដើម​ចេះ​គេច​រៀន ដើម្បីបាន​លេង​ហ្គេម បើ​មិនអញ្ចឹង​បាន​ទៅ​មើល​គេ​លេង​ក៏​បាន។

ក្រោយ​មក​ពេល​ចូល​វិទ្យាល័យ ដោយ​សារ​តែ​ខ្ញុំ​នៅ​តែ​មិន​បញ្ឈប់​ទម្លាប់​​គេចរៀន​លេង​ហ្គេម អ្នក​ផ្ទះ​បាន​ទិញ​ម៉ាស៊ីន​ហ្គេម​មួយ (ដូច​ក្នុង​រូប) ដាក់​នៅ​ផ្ទះកំណត់​ឲ្យ​លេង​ពេល​ចុង​សប្តាហ៍។ ក្រោយ​ពេល​ខ្ញុំ​ជាប់​ឌីប្លូម ម៉ាស៊ីន​ហ្គេម​ខ្ញុំ​នោះ​វា​ទៅ​ជា​ អោត​–អហ្វ-ដេត ពីព្រោះគេ​ចេញ​​​ម៉ាស៊ីន​កម្រិត​២ (Play Station 2)។ ខ្ញុំ​ចង់​ស្គាល់​ហ្គេម​ថ្មី ក៏​ចាប់​ផ្ដើម​គេច​រៀន​ដើម្បីបាន​ទៅ​លេង​​ហ្គេម​ថ្មី​នោះ។ ​គិត​សព្វ​ៗទៅ ជីវីត​​​ជា​​សិស្ស​​នៅ​​វិទ្យាល័យ​ ខ្ញុំ​​មាន​​តែ​​រឿង​​លក់​មុខ​​តែ​​ប៉ុណ្ណោះ​។ ត្រឡប់​ទៅ​ក្រោយ​បន្តិច ម៉ាស៊ីន​​​ហ្គេម Play Station នោះ​ជា​ម៉ាស៊ីនហ្គេម​តែ​មួយ​គត់​ដែល​ខ្ញុំ​មិន តែ​មិន​ដឹង​ជា​យ៉ាង​ម៉េច ពេល​ខ្ញុំ​ចេញមក​រៀន​នៅ​ភ្នំពេញ​​ ខ្ញុំ​បែរ​ជា​លែង​នឹក​នា​រវីរវល់​នឹង​វា សូម្បីតែ​ច្រក​ឡាំង​ទុក​ក៏មិន​ខ្វល់។ ឥឡូវមិនដឹងជាម៉ែពុកយក​ទៅ​គ្រវាត់ចោលដល់ណា​ ក៏មិនដឹង។

ពេល​មក​នៅ​ភ្នំពេញ បងប្អូនគេ​ទិញ​ម៉ាស៊ីន​កម្រិត​២ ខ្ញុំ​ក៏​បាន​​ហ្គេម​ថ្មី​លេង​ដែរ​ទៅ។ ក្រោយ​មក​ ម៉ាស៊ីន​ហ្គេម​វា​ឡើង​ដល់​កម្រិត​៣ កម្រិត៤ ក៏លែង​មាន​ឌីស​សម្រាប់​កម្រិត​ទាបៗ​ដូចមុន ខ្ញុំ​ក៏​ឈប់​លេង​ហ្គេម​នោះទាំង​ស្រុង។ ចៃដន្យ​ពេល​នោះ​ប្រហែល​ឆ្នាំ២០១០ ជា​សម័យកាល​ដែល​អ៊ិនធើណេត​កំពុង​ជ្រួតជ្រាប​ខ្លាំង​ផង ខ្ញុំ​ក៏​បែរ​ទៅ​​ប្រើ​តែ​ហ្វេសប៊ុក​​ស្ទើរ​បាត់​មិន​បាន។

តែ​ធម្មតា ទម្លាប់​ចាស់​ពិបាក​កែ ឥឡូវ​នេះខ្ញុំអាច​​លេង​​ហ្គេម​ពី​​កុមារភាព​របស់​ខ្ញុំ​​លើ​កុំព្យូទ័រ​បាន ដោយ​ប្រើ​កម្ម​វិធី​មួយ​ចំនួន​។ ហ្គេម​ដែល​ខ្ញុំ​ចូល​ចិត្ត​លេង​ជាង​គេ​គឺ Harvest Moon: Back to Nature កាលនោះគេហៅ​ថា «អាតុង» ពីព្រោះតួក្នុងហ្គេមរកស៊ីដាំ​និង​លក់​បន្លែ ដូច​តួ​ក្នុង​រឿង​ភាគ​ថៃ​ដែល​ល្បី​ជំនាន់​នោះ។ ហ្គេម​២បន្ទាប់​ទៀត​នេះ ខ្ញុំ​ចូល​ចិត្ត​និង​សាច់​រឿង​វា គ្រាន់តែ​លេង​កុំ​ឲ្យ​​ថា​ លេង​ហ្គេម​តែ​មួយ​រឿង​ពេក។ ទោះ​យ៉ាង​ណា ឥឡូវ​នេះ​ខ្ញុំ​មិន​ទាន់​​អាច​លេង​បាន​ទេ ព្រោះ​ឥត​មាន​ដៃ​បញ្ជា ចាំទៅ​ដល់ស្រុក​វិញ​សិន​ចាំ​ទិញ។ ដៃបញ្ជានៅ​ទីនេះ​ថ្លៃផង ម៉្យាងបើទិញនោះពិត​ជា​វក់​ទៀត​ហើយ គ្មាន​បាន​រៀន​សូត្រ​អីទេ។

បានផ្សាយ​ក្នុង កំណត់សរសេរ តាម៉ាប់ | បានដាក់ពាក្យ​គន្លឹះ , , , | បញ្ចេញមតិ

ផ្លាស់ប្ដូរខ្លួន៦ម៉ោង


ខែ​ចុង​ក្រោយ​នៃ​​ឆ្នាំ​​២០១៧នេះ ខ្ញុំ​ចំណាយ​ពេល​នៅ​វតប្រេស​​ច្រើន​ជា​ង​​ពីរ​បី​ឆ្នាំ​មុន​បូក​បញ្ចូល​គ្នា​ទៅ​ទៀត ដោយ​សារ​ខ្ញុំ​សល់​ពេល​ច្រើន។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក្ដី ខ្ញុំ​កម្រ​សរសេរ​អត្ថបទ​អំពីខ្លួន​ឯង​​នៅ​លើ​វតប្រេស​នេះ​ណាស់ ព្រោះ​ខ្ញុំ​គ្មាន​ពេល​និង​ពិចារណា វិភាគ​ មើល​ថយ​ក្រោយ​ថា​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំៗ ខ្ញុំ​បាន​ធ្វើ​អ្វី​ខ្លះ។

ម្សិលមិញ​ ថ្ងៃដាច់​ឆ្នាំ​២០១៧ ខ្ញុំ​សរសេរ​ប្រកាស​មួយ​អំពី «ផ្លូវ​ជីវិត​សិក្សា» ថ្ងៃនេះ​ដើម​ឆ្នាំ​២០១៨ ខ្ញុំ​សរសេរ​ប្រកាស​មួយ​ទៀត​ទៀតអំពី​ខ្លួន​ឯង​តែម្ដង។ ខ្ញុំ​មក​ដល់ ​ស្រុក​បារាំង​ នៅ​ចុង​ខែ​កញ្ញា ហើយ​ខ្ញុំ​ត្រឡប់​ទៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​វិញ​ក្នុង​រវាង​ពីរ​ខែ​ទៀត។ ពេល​មក​ដល់​ដំបូង​ ខ្ញុំ​ហាក់​សប្បាយ​ចិត្ត​យ៉ាង​ខ្លាំង ព្រោះ​បាន​មក​ស្គាល់​ស្រុក​គេ​ដោយ​​អាហារូបករណ៍ (ខ្ញុំ​គ្មាន​លុយ​មក​លេង​នោះទេ)។ ដោយ​កាល​ពេល​នោះ រដូវ​រងា​មិន​ទាន់​មក​ដល់​ផង​ អាកាស​ធាតុ​មិន​ត្រជាក់​ខ្លាំង ថ្ងៃ​នៅ​រះ មេឃស្រឡះ ឆាប់ភ្លឺ មិនងាយ​ងងឹត ខ្ញុំ​បាន​ដើរ​មើល​នេះ​មើល​នោះ​យ៉ាង​អស់​ដៃ។ ដល់​ឥឡូវ​នេះ រដូវ​រងា​មក​ដល់ អាកាសធាតុ​ត្រជាក់ ខ្យល់​ខ្លាំង ថ្ងៃយូររះ តែ​ឆាប់លិច មេឃស្រទុំពណ៌​ប្រផេះ​ដាស​ដល់ជើងមេឃ អារម្មណ៍ខ្ញុំ​ក៏​ប្រែប្រួល​តាម​ពណ៌ពពក​នោះទៅវិញ។ ខ្ញុំចំណាយ​ពេល​មួយ​ថ្ងៃៗ នៅផ្ទះ មើលរឿង ស្ដាប់ចម្រៀង​ អាន​សៀវភៅ ហើយមិន​ចេញ​ទៅ​ដើរ​លេង​ដូច​មុន​ លើក​លែង​តែ​ឡើង​ផ្សារ និង​ទៅ​សាលា។

មើល​ទៅដូច​ជា​កណ្ដោច​កណ្ដែង​បន្តិច ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​សម្រប​ខ្លួន​បាន ខ្ញុំ​​គិត​ថា​ខ្ញុំ​ចេះ​រស់​នៅ​​មួយ​របៀប​ទៀត (ខ្ញុំ​មិនដែល​រស់​នៅ​ម្នាក់ឯង​ទេ បើ​ទោះ​ជា​រស់​នៅ​ឆ្ងាយ​ពីផ្ទះ​ក៏​នៅ​ជា​មួយ​បងប្អូន​ដែរ)។ ខ្ញុំ​ចេះ​ធ្វើ​ម្ហូប (ឆា) បើ​ទោះ​ជា​ខ្ញុំ​មិន​ទាន់​ចេះ​​ស្ល​សម្ល​ក្ដី។ ពី​ដើម​មក​ ខ្ញុំ​មិន​ដែល​ធ្វើ​ម្ហូបទេ លើក​លែង​តែ​ដាំ​បាយ ដាំបបរ លាង​ចាន និង​ចៀន​ និង​ស្ងោរ​ពងទា។ ខ្ញុំ​ចេះ​រិះថាំ​ មិន​ចាយ​លុយ​តាម​ចិត្ត​ចង់​ដូច​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​ទៀត ព្រោះ​រស់​នៅនឹង​លុយ​អាហារូបករណ៍ បើ​មិន​គិត​គូរ​ទេ ប្រាកដ​ជា​មី​ស្វាគមន៍​ចុង​ខែ​ហើយ។ តែ​ខ្ញុំ​នៅ​មិន​ទាន់​ហាម​ចិត្ត​ខ្លួន​ឯង​បាន​សោះ​រឿងទិញ «សៀវភៅ»។ នៅស្រុកខ្មែរ​ សៀវភៅ​មួយ​ក្បាល​១០​ដុល្លារអី ខ្ញុំ​ត្រូវ​គិត​៣​ថ្ងៃមុននឹងទិញ តែ​សៀវភៅ​នៅ​ទីនេះ​សម្បូណ៌បែប​​ មិន​បាច់​ចេញ​ទៅ​ទិញ​ឯណា​ឆ្ងាយ​ប្រើ​តែ​កុំ​ព្យូទ័រ​ក៏គង់​គេ​យក​មក​ឲ្យ​ដល់​ប្រអប់​សំបុត្រ​ឯ​ផ្ទះ ម៉្យាង​ដោយ​សារ​ខ្ញុំ​គិតថា​ ខ្ញុំ​មិន​​រិះគន់​ខ្លួន​ឯង​ទេ​បើ​យក​លុយ​អាហារូបករណ៍​នេះ​​​ទៅ​ទិញ​សៀវភៅ ជាជាង​យក​ទៅ​ចំណាយ​លើ​ការ​ដើរ​លេង។ ប្រហែល​ជា​ខ្ញុំ​ជា​មនុស្ស​គិត​ខុស​គេ ស្រលាញ់សៀវភៅ​ជ្រុល។ ឥឡូវសៀវភៅ​ជា​ទីស្រលាញ់​ទាំង​នេះ ខ្ញុំ​មិន​ដឹង​ថា​ដឹក​ជញ្ជូន​ទៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​តាម​របៀប​ណា​ទេ វា​លើស​ទម្ងន់​កំណត់​ដែល​គេ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ទៅ​ហើយ។

នៅទីនេះដើរយឺតជាងម៉ោងនៅស្រុកខ្មែរ៦ម៉ោង ដូច្នេះ​ពេល​ខ្ញុំ​ចូល​សម្រាក​​នៅពាក់កណ្ដាល​អធ្រាត្រ​ ពេលនោះ​អ្នក​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​ក្រោក​ដើម្បី​រៀប​ចំខ្លួនទៅ​ធ្វើ​ការ​នៅពេលព្រលឹម​ទៅហើយ។ ជាទូទៅ ខ្ញុំតែងតែចាំប្រពន្ធ​ខ្ញុំ​ក្រោក​មុន​នឹង​ចូល​សម្រាក។

បានផ្សាយ​ក្នុង កំណត់សរសេរ តាម៉ាប់ | បានដាក់ពាក្យ​គន្លឹះ , , | 4 មតិ