តំបន់​ជើងឯក


តំបន់ជើងឯកស្ថិតនៅខាងត្បូងរាជធានីភ្នំពេញ ចម្ងាយប្រមាណជា ១០ គីឡូម៉ែត្រ តាមបណ្ដាយផ្លូវជាតិលេខ ២ ។ មនុស្សម្នាគ្រប់គ្នាស្គាល់ឈ្មោះជើងឯកនេះថាជា មជ្ឈមណ្ឌល​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ជាកន្លែង​ដែលគេ​សម្លាប់​មនុស្ស​រាប់ពាន់នាក់នៅសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ។ ក្នុងអត្ថបទដ៏ខ្លីនេះ ខ្ញុំចង់​បង្ហាញ​មិត្តអ្នកអាន​អំពី​សំណល់​​ប្រវត្តិសាស្ត្រផ្សេងៗ ទៀតដែលមាននៅតំបន់ជើងឯក ដូចជា​សំណល់ប្រាសាទ​សម័យមុនអង្គរ​មួយ​នៅ​ក្នុង​បរិវេណវត្តជើងឯកសព្វថ្ងៃ, ឡកុលាលភាជន៍ដែលមានចំនួនច្រើន និងភូមិមូលមួយ ។

វត្តព្រះបាទជាន់ឯក ឬហៅដោយខ្លីថា វត្តជើងឯក មានទីតាំងស្ថិតនៅ សង្កាត់ជើងឯក ខណ្ឌដង្កោរ រាជធានី​ភ្នំពេញ ។ នៅក្នុងបរិវេណវត្តនេះមានបន្សល់ទុកនូវសំណល់បុរាណវត្ថុមួយចំនួនដូចជា ផ្ដែរ​ធ្វើពី​ថ្មភក់​ក្នុង​រចនាបថកំពង់ព្រះ (ដើមសតវត្សទី ៨), ក្បាច់ត្របកឈូកនៅកាំជណ្ដើរ, ជើងទម្រ, ថ្មស្រទាប់ និង​សន្លឹក​សីមាមួយចំនួន ។ នៅក្នុងសៀវភៅរបស់លោក Etienne Aymonier, Le Cambodge: Le Royaume Actuel, Tome I, 1900, ទំព័រ 50 បានសរសេរពីវត្តជើងឯកថា «វត្តជើងអង ឬជើងឯក, មានសល់សំណល់បុរាណវត្ថុជាច្រើន បំណែកជើងទម្រ និងស៊ុមទ្វារ, ដុំឥដ្ឋដីដុតទំហំ 28 x 16 x 7 cm ជាពិសេស សសរពេជ្ររាងមូលទំហំតូចចំនួនមួយ មិនសូវស្អាត តែមាន​ក្បាច់រចនា​គួរ​ឲ្យ​ចាប់​អារម្មណ៍ ។ សសរពេជ្រនេះ បច្ចុប្បន្នដាក់តាំងនៅសារមន្ទីរជាតិ ។»

សសរពេជ្រវត្តជើងឯក (សារមន្ទីរជាតិ)

ក្រៅពីប្រាសាទធ្វើអំពីឥដ្ឋ ដែលរលាយបាត់រូបទៅហើយនោះ (អ្នកស្រាវជ្រាវ​គ្រប់គ្នា​ជឿថា​វត្ត​បច្ចុប្បន្ន​សាងសង់​ពី​លើ​គ្រឹះប្រាសាទ ដូចដែលយើងឧស្សាហ៍ឃើញនៅតំបន់នានាពាសពេញផ្ទៃប្រទេស) គេ​ក៏ប្រទះ​ឃើញ​សិលា​ចារឹក​មួយផងដែរ ជាសិលាចារឹកសម័យមុនអង្គរ ចុះលេខបញ្ជី​K.426(សូមអាន​បំណកប្រែ​សិលាចារឹក​នៅ​តំណ​ភ្ជាប់លេខ ៦ នៅចុងអត្ថបទ) ។ នៅតំបន់ជើងឯក ក៏ជាតំបន់ផលិតកុលាលភាជន៍ដ៏ធំមួយផងដែរ តាំង​ពី​សម័យ​មុនអង្គរ រហូតដល់សម័យអង្គរ ។

តាមការស្រាវជ្រាវរបស់លោក ផុន កសិកា អ្នកបុរាណវិទ្យាធ្វើការនៅ រាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បាន​រក​ឃើញ​ឡ​សារុប​ចំនួន ៦៧ ឡ ដែលត្រូវបានធ្វើកំណាយស្រាវជ្រាវជាបន្តបន្ទាប់ ។ ជាមួយគ្នានោះផងដែរ ក៏មាន​អត្ថិភាព​ភូមិមូល​មួយយ៉ាងធំ ដែលសព្វថ្ងៃក្លាយជាវាលស្រែរបស់អ្នកស្រុក (រូបខាងក្រោម) ។ ជាទូទៅ ភូមិមូល ជា​ភូមិ​បុរេ​ប្រវត្តិ ប៉ុន្តែភូមិមូលមួយនេះ ហាក់មិនមានបន្សល់ទុកនូវភស្តុតាងសំណល់បុរេប្រវត្តិនោះទេ គឺមានតែទួលឡ និង​កម្ទេចកម្ទីកុលាលភាជន៍តែប៉ុណ្ណោះ ។

សារុបសេចក្ដី តំបន់ជើងឯក ជាតំបន់ដែលមានមនុស្សរស់នៅយូរមកហើយយ៉ាងហោចណាាស់ក៏ ២.០០០ ឆ្នាំមុនបច្ចុប្បន្នដែរ ហើយបន្តរីកធំធាត់ក្លាយជាតំបន់ឧស្សាហកម្មផលិតកុលាលភាជន៍មួយយ៉ាងធំ និង​ជាតំបន់​មួយ​​​ដែល​មានមនុស្សរស់នៅជាប់មិនចេះដាច់ ។

***

អានបន្ថែម ៖ CEN : ដំណាក់កាលវិវត្តិន៍នៃទីក្រុងភ្នំពេញ

ប្រសិនបើចង់យល់ស្វែងយល់បន្ថែមពី ឡដុតកុលាលភាជន៍នៅជើងឯក សូមអានអត្ថបទ និង​របាយការណ៍​ដូច​ខាង​ក្រោម ៖

  1. យសោធរ ៖ ស្ថានីយឡកុលាលភាជន៍នៅជើងឯក
  2. Cambodia Daily: Choeung Ek dig unearths Angkor-era kiln
  3. Phnom Penh Post: Ancient kiln site poised to disappear forever
  4. Alison Carter: Circular Earthwork Sites
  5. CALI: A cross-section of results from the 2015 Lidar campaign
  6. Facebook Page: ចំណេះដឹងខ្លះៗ អំពីសិលាចារឹកខ្មែរ ៖ សិលាចារឹកវត្តជើងឯក K.426
  7. បទបង្ហាញដោយលោក ផុន កសិកា អំពីឡកុលាលភាជន៍ជើងឯក .pdf

About តា ម៉ាប់

ខ្មែរ​ម្នាក់​ដែល​រស់​ដើម្បី​ខ្មែរ ! A young Khmer with big ambition for his motherland!
This entry was posted in ប្រាសាទ​​បុរាណ​នៅ​កម្ពុជា, Exploring Cambodia and tagged , , , , , , , . Bookmark the permalink.

សាសង

Fill in your details below or click an icon to log in:

ឡូហ្កូ WordPress.com

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី WordPress.com របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

រូប Twitter

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Twitter របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

រូបថត Facebook

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Facebook របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

Google+ photo

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Google+ របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

កំពុង​ភ្ជាប់​ទៅ​កាន់ %s